Bir Yaratılış Âyeti Olarak Hz. Îsâ (as)

Sîret-i Enbiyâ derslerimiz Hz. Îsâ (as) ile devam ediyor. Bu haftaki dersimizde Muhammed Emin Yıldırım hocamız, “Bir Yaratılış Ayeti Olarak Hz. Îsâ” serlevhasının altında, Hz. Îsâ’nın babasız yaratılmasının hikmetlerini, onun Kur’ân-ı Kerîm’de nasıl anlatıldığını, bu kadar yoğun bir şekilde anlatılmasının sebeplerini, isminin anlam ve mesajlarını, en son olarak da bebekken konuşmasına nasıl karşılıklar verildiğini anlattı. Özellikle günümüze verdiği mesajlar üzerinde de duran hocamız, yine her derste olduğu gibi çok önemli hususlara değindi. Haftaya kaldığımız yerden inşallah devam edeceğiz.

Dersten Cümleler

Sîret-i Enbiyâ derslerimizde “Bir İslâm Peygamberi Olarak Hz. Îsâ’yı” anlamaya devam ediyoruz.

Bugünkü dersimizin 5 ana konusu:

1. “Bir Yaratılış Ayeti Olarak Hz. Îsâ” ne demektir?
2. Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Îsâ (as)  
3. Kur’ân-ı Kerîm’in Hz. Îsâ’nın neden bu kadar yoğun bilgi verildiğini  
4. Îsâ isminin anlam ve mesajları
5. Hz. Îsâ’nın bebekken konuşmasının ardından nasıl bir süreç yaşandığını

– Bir Yaratılış Ayeti Olarak Hz. Îsâ (as)

وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُۜ قَالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظَامَ وَهِيَ رَم۪يمٌ

“Kendi yaratılışını unutarak bize karşı misal getirmeye kalkışıyor ve: ‘Şu çürümüş kemikleri kim diriltecek?’ diyor.” (Yâsîn 36/78)

Burada konuşan şahıs: Übey b. Halef’tir.

قُلْ يُحْي۪يهَا الَّذ۪ٓي اَنْشَاَهَٓا اَوَّلَ مَرَّةٍۜ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَل۪يمٌۙ

“De ki: Onları ilk başta yaratmış olan diriltecek. O yaratmanın her türlüsünü bilir.”  (Yâsîn 36/79)

Özellikle müşrik aklı yaratılışta iki şeyi anlayamıyordu:

– Bu kadar çeşidi ve farklılığı bir ilâh yaratabilir mi?
– Yaratma meselesini anlamak için “dişi, müennes” nitelendirmeler yaptı.

İnsanın Yaratılış Örnekleri:

1- Allah (cc) annesiz ve babasız bir şekilde Hz. Âdem’i yarattı.
2- Hz. Âdem’i yarattığı gibi eşi Hz. Havvâ’yı da yarattı. (Nisa 4/1; A’raf 7/189)
3- Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’dan koca bir insanlık ailesi yarattı.
4- Yaşlı bir babadan ve yaşlı bir anneden çocuklar yarattı.
5- Babasız bir şekilde sadece anneden bir çocuk yarattı.
6- Genç bir babadan ve genç bir anneden çocuklar yarattı.
7- Bir anne ve bir babadan erkek veya kız çocuk yarattı.
8- Bir anne ve bir babadan ikiz, üçüz, dördüz, beşiz, altız, yediz, sekiziz ve dokuzuz çocuk yarattı.

Halime Cissé adlı kadın, 2021’de Mali asıllı olarak Moritanya’da doğum yaptı ve dokuz bebek bir anda doğdu (5 kız, 4 erkek).

9- Bir anne ve bir babadan doğan çocukları bambaşka özelliklerde yarattı.
10- Hiçbir tıbbi engel olmamasına rağmen bir anne ve babadan çocuklar yaratmadı.

Tıpta bunun adı var: Açıklanamayan infertilite

اِنَّ مَثَلَ ع۪يسٰى عِنْدَ اللّٰهِ كَمَثَلِ اٰدَمَۜ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

“Allah nezdinde Îsâ’nın durumu Âdem’in durumu gibidir. Onu topraktan var etti; sonra ona “ol” dedi ve oluverdi.” (Âl-i İmrân 3/59)

Hz. Îsâ ile Hz. Âdem, Kur’ân içerisinde 25’şer kez kullanıyor.

Eşit kullanılan kelimelerden bazı örnekler:

Gün kelimesi 365 kez 
Günler 30 kez
Dünya-Ahiret 115’şer kez
Melek-Şeytan 88’şer kez
De-Dediler 332’şer kez 
Sıcak-Soğuk 4’er kez
Ümit-Korku 8’er kez
Adalet-Zülüm 15’şer kez

Meşhur fizikçi ve matematikçi Galile: “Matematik, Allah’ın evreni yazmakta kullandığı dildir.”

Bir yaratılış âyeti olarak Hz. Îsâ dediğimizde şunları demiş oluruz:

1. Yaratmanın tek tipe bağlı olmadığını söylemiş oluruz.
2. Allah (cc) için sebep–sonuç zincirinin mutlak olmadığını ilan ederiz.
3. Kudretin, insan acziyeti üzerinden tecellisini görürüz.
4. Her türlü ilahlaştırmaya karşı “yaratılmışlık” sınırını çizeriz.
5. İnsan onurunu biyolojiye, genetiğe, asalete, soya hapsetmeyiz.
6. Yaratılışın “kûn/ol” emrine bağlı olduğunu hatırlatırız.

– Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Îsâ

1. Kur’ân-ı Kerîm’de “Îsâ” ismi 25 yerde geçen bir peygamberdir.

– Bakara 2/87, 136, 253   
– Âl-i İmrân 3/45, 52, 55, 59, 84   
– Nisâ 4/157, 163, 171   
– Mâide 5/46, 78, 110, 112, 114, 116 
– En’âm 6/85
– Meryem 19/33
– Ahzâb 33/7
– Şûrâ 42/13
– Zuhruf 43/63
– Hadîd 57/27
– Saf 61/6, 14

2. Kur’ân-ı Kerîm’de toplamda 93 âyette isim, sıfat ve çeşitli nitelemelerle geçen bir peygamberdir.

Mesîh ifadesinin geçtiği âyetler:

– Âl-i İmrân 3/45
– Nisâ 4/157, 171, 172
– Mâide 5/17 (2 kez)
– Mâide 5/72 (2 kez)
– Mâide 5/75
– Tevbe 9/30, 31

3. Kur’ân-ı Kerîm’de ısrar ve tekrar ile annesine nispet edilerek anlatılan bir peygamberdir.

16 Âyette: ع۪يسَى ابْنَ مَرْيَمَ / Meryem oğlu Îsâ 

– Bakara 2/87, 253
– Âl-i İmrân 3/45
– Nisâ 4/157, 171
– Mâide 5/46, 78, 110, 112, 114, 116   
– Meryem 19/33
– Ahzâb 33/7
– Hadîd 57/27
– Saf 61/6, 14

2 Âyette:  ابْنَ مَرْيَمَ / Meryem oğlu  

– Mü’minûn 23/50
– Zuhruf 43/57

5 Âyette: الْمَس۪يحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ / Meryem oğlu Mesîh

– Mâide 5/17 (2 kez)
– Mâide 5/72, 75
– Tevbe 9/31

3 Âyette: الْمَس۪يحُ ع۪يسَى ابْنُ مَرْيَمَ /Mesîh Îsâ oğlu Meryem

– Âl-i İmrân 3/45
– Nisâ 4/157, 171

Alınması gereken mesajlar:

1- Hz. Îsâ, annesine nispet edilerek onun bir ilah değil bir beşer olduğu belirtilir.
2- Hz. Îsâ annesine nispet edilerek annesinin şerefinin ne kadar büyük olduğu belirtilir.
3- Hz. Îsâ annesine nispet edilerek kendisinin ne kadar özel bir olduğu belirtilir.

4. Kur’ân-ı Kerîm’de 15 sûrede kendisinden bahsedilen bir peygamberdir.

Bakara, Âl-i İmrân, Nisâ, Mâide, En’âm, Tevbe, Meryem, Enbiyâ, Mü’minûn, Ahzâb, Şûrâ, Zuhruf, Hadîd, Saf, Tahrîm

5. Kur’ân-ı Kerîm’de toplam 108 âyette kendisinden bahsedilen bir peygamberdir.

Hz. Îsâ’nın (as) Anlatıldığı Âyetler

Âyetlerin Nüzul Tarihleri

6. Kur’ân-ı Kerîm’de kıssa olarak 56 âyette anlatılan bir peygamberdir.

7. Kur’ân-ı Kerîm’de doğumu, tebliği, öldürülmek istenmesi, göğe yükseltilmesi ve sonrasındaki hayatı çok önemli safhaları ile anlatılan bir peygamberdir.

8. Kur’ân-ı Kerîm’de âhiretteki hayatı da çok önemli mesajlarla anlatılan bir peygamberdir.

“Allah: Ey Meryem oğlu Îsâ! İnsanlara, ‘Beni ve annemi, Allah’tan başka iki tanrı bilin’ diye sen mi dedin, buyurduğu zaman o, ‘Hâşâ! Seni tenzih ederim; hakkım olmayan şeyi söylemek bana yakışmaz. Hem ben söyleseydim sen onu şüphesiz bilirdin. Sen benim içimdekini bilirsin, hâlbuki ben senin zâtında olanı bilmem. Gizlilikleri eksiksiz bilen yalnızca sensin.”

9. Kur’ân-ı Kerîm’de dedesi, ninesi, annesi ve akrabaları anlatılan bir peygamberdir.

10. Kur’ân-ı Kerîm’de “ülü’l-azm” olarak sayılan beş peygamberlerden biridir.

Ahzâb sûresinde (33/7) peygamberlerden ağır taahhüt (mîsâk) alındığı belirtildikten sonra onlardan özellikle “Hz. Muhammed, Nûh, İbrâhim, Mûsâ ve Îsâ’nın” zikredilmesine dayanan âlimler, ülü’l-azm peygamberlerin bunlardan ibaret olduğunu söylemiştir.

11. Kur’ân-ı Kerîm’de ismi diğer peygamberlerle beraber anılan bir peygamberdir.

12. Kur’ân-ı Kerîm’de kendisine verilen kitap olan İncil hakkında çok önemli mesaj ve vurgular anlatılan bir peygamberdir.

13. Kur’ân-ı Kerîm’de mucizelerine çokça yer verilen bir peygamberdir.

– Beşikte iken ve olgun bir insan tavrıyla konuşmuştur (Meryem 19/30; Mâide 5/110; Âl-i İmrân 3/46).
– Çamurdan yaptığı kuş şekline üfleyip onu canlandırmıştır (Âl-i İmrân 3/49; Mâide 5/110).
– Anadan doğma körü ve alacalıyı iyileştirmiştir (Âl-i İmrân 3/49; Mâide 5/110).
– Ölüleri diriltmiştir (Âl-i İmrân 3/49; Mâide 5/110).
– Evlerde yenilen ve biriktirilen şeyleri haber vermiştir (Âl-i İmrân 3/49).
– Semadan sofra indirilmiştir (Mâide 5/112-115)

14. Kur’ân-ı Kerîm’de dualarına yer verilen bir peygamberdir.

15. Kur’ân-ı Kerîm’de havârilerinden bahsedilen bir peygamberdir.

16. Kur’ân-ı Kerîm’de kendisinden sonra insanların nasıl kendisini ilahlaştırdığı anlatılan bir peygamberdir.

17. Kur’ân-ı Kerîm’de Ehli Kitab’ın kendisine attığı iftiralara ve isnatlara çok önemli ifadelerle cevap verilen bir peygamberdir.

18. Kur’ân-ı Kerîm’de Rûhulkudüs ile desteklendiği ifade edilen tek peygamberdir.

Bakara 2/87, 253; Mâide 5/110

19. Kur’ân-ı Kerîm’de kendisinden sonra gelecek son peygamberi anlatan ve onu müjdeleyen bir peygamberdir.

20. Kur’ân-ı Kerîm’de şahsiyeti, hususiyetleri, özellikleri ve ayrıcalıkları çok önemli bilgilerle aktarılmıştır.

– Kur’ân-ı Kerîm’in Hz. Îsâ hakkında neden bu kadar yoğun bilgi verdiği üzerinde duracağız.

Bununla alakalı sadece 3 nokta:

1. Olumsuz bir örnek üzerinde tevhid akidesinin inşası
2. Muhataplar açısından tebliğ sorumluluğunun gereği
3. Sahih ve selim bir peygamber tasavvuru oluşturmanın örnekliği

– Îsâ isminin anlam ve mesajları

Îsâ İsminin Anlamları

İbranice: Yeshua / Yehoshua -> Tanrı kurtarır / Kurtarıcı
Aramice: Isho -> Kurtarıcı
Yunanca: Iesous -> Kurtarıcı
İngilizce: Jesus -> Kurtarıcı
Arapça (ayes): Îsâ -> Beyazlık/parlaklık
Arapça (avs): Îsâ -> Yönetmek/idare etmek

– Hz. Îsâ’nın bebekken konuşmasının ardından nasıl bir süreç yaşandığını biraz olsun göreceğiz.

Mûcize karşısında ortaya çıkan tavırlar:

– İman edenlerin imanları attı.
– Şüphede olanlar inanılmaz bir şekilde sarsıldı.
– İnkâr edenler iç dünyalarındaki sesi bastırmaya çalıştı.
– Farklı bir propaganda yapılmaya başlandı.
– Eskisinden daha fazla düşmanca bir tavır takındılar.

Neden karşı çıktılar?

Haset, öyle bir hastalıktır ki insanı, bile bile peygamberi inkâra sürükler.
Kibir, öyle bir hastalıktır ki insanın gözünde, apaçık mûcizeleri bile görünmez kılar.
Taassup, öyle bir hastalıktır ki insanı, hakikati bildiği hâlde çarpıtmaya sevk eder.
Irkçılık, öyle bir hastalıktır ki insanı hakikatin değil, mensubiyetin peşinden koşturur.
Menfaatperestlik, öyle bir hastalıktır ki insanı doğruyu bildiği hâlde zillete mahkûm eder.