Sîret-i Enbiyâ derslerimizde Hz. Îsâ (as) yolculuğumuz devam ediyor. Muhammed Emin Yıldırım hocamız, bu haftaki derste “Hz. Îsâ’nın (as) Çocukluğu, Gençliği ve Mücadelesi” serlevhasının altında onun çocukluk ve gençliğini, doğru anlaşılması için dikkat edilmesi gereken hususları ve bazı önemli kavramları, son olarak da tevhid ve tebliğ mücadelesini ve karşılaştığı zorlukları anlattı. Haftaya Hz. Îsâ’nın mücadelesinin Mekke’de nasıl tartışmalara sebep olduğunu âyetler ekseninde görmeye devam edeceğiz inşallah…
Dersten Cümleler
Ramazan için planlarımızı yapalım ve planlarımızın ekseninde de Kur’ân olmalı…
Dersimizin üç Konusu:
1- Hz. Îsâ’nın (as) Çocukluğu ve Gençliği
2- Hz. Îsâ’nın (as) Doğru Anlaşılması ve Bazı Önemli Kavramlar
3- Hz. Îsâ’nın (as) Tevhid ve Tebliğ Mücadelesi
Haftaya işlenecek dördüncü konu:
4- Hz. Îsâ’nın (as) Kur’ân-ı Kerîm’de Aktarılan Hususiyet ve Özellikleri
1- Hz. Îsâ’nın (as) Çocukluğu ve Gençliği:
İnciller’de Meryem, Yûsuf isminde akrabası olan bir marangoz ile nişanlıdır; henüz birlikte yaşamadan hamile olduğu anlaşılır. (Matta 1:18) Meryem, Dâvûd soyundan Yûsuf adlı biriyle nişanlı bakire olarak tanıtılır. (Luka 1:27)
Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Îsâ’nın (as) çocukluğu ve gençliği ile alakalı üç âyet okuyoruz: Mü’minûn 50, Mâide 75 ve Mâide 110…
وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهُٓ اٰيَةً وَاٰوَيْنَاهُمَٓا اِلٰى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَع۪ينٍ۟
“Meryem oğlu ile annesini de bir mûcize kıldı; ikisini de kalmaya elverişli, kaynak suyu bulunan yüksekçe bir yere yerleştirdik.” (Mü’minûn 23/50)
Âyetten alınacak mesajlar:
1. Hz. Îsâ’nın annesi ile anılması ikisi için de büyük bir şereftir.
2. Hz. Îsâ’nın hem kendisi hem annesi birer âyet/mucize olduğu belirtiliyor.
3. Hz. Îsâ’nın ve annesinin hayatı güzel bir yerde geçtiği söyleniyor.
4. Hz. Îsâ’nın ve annesinin kaldığı yerin suyu bol, geçimi rahat bir yer olduğu nazarlara veriliyor.
5. Hz. Îsâ ve annesinin her türlü tehlikeye karşı korunduğu özellikle belirtiliyor.
Âyette geçen dört ifade/kelime:
اٰوَيْنَاهُمَٓا / âveynâhumâ / Biz yerleştirdik
رَبْوَةٍ / rabvetin / Tepe, yüksekçe bir yer
ذَاتِ قَرَارٍ / żâti karârin / Kalmaya elverişli yer
مَع۪ينٍ۟ / ma’în/Kaynak su, akan su; içilecek su
Hz. Îsâ (as) iki şey elde ediyor:
1- Güvenli Alan
2- Tabiatla İç İçe Büyümek
مَا الْمَس۪يحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُولٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۜ وَاُمُّهُ صِدّ۪يقَةٌۜ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَۜ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُونَ
“Meryem oğlu Mesîh sadece peygamberdir, -ondan önce de peygamberler gelip geçmiştir- onun annesi dosdoğrudur, her ikisi de yemek yerlerdi. Onlara ayetleri nasıl açıkladığımıza bir bak, sonra da bak ki nasıl yüz çeviriyorlar!” (Mâide 5/75)
Âyetten alınması gereken mesajlar:
1. Hz. Îsâ beşer üstü değildir.
2. Hz. Îsâ “abduhu ve resuluhu” / Allah’ın kulu ve resulüdür.
3. Hz. Îsâ “Mesîh” lakabının sahibidir.
4. Hz. Îsâ annesi ile beraber bir hayat yaşamıştır.
5. Hz. Îsâ ve annesinin sıddık/dosdoğru bir duruşları vardır.
6. Hz. Îsâ ve annesi asla ilahlık vasıfları taşımıyorlardı.
7. Hz. Îsâ ve annesi insanlık için birer imtihan vesilesi olmuşlardır.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يَا ع۪يسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَت۪ي عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَۢ اِذْ اَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًاۚ
“Allah o zaman şöyle diyecek: Ey Meryem oğlu Îsâ! Sana ve annene verdiğim nimetimi hatırla! Hani seni mukaddes Rûhu’l-kudüs/Cebrâil ile desteklemiştim; (bu sayede) sen beşikte iken de yetişkin çağında da insanlarla konuşuyordun…” (Mâide 5/110)
Âyetten alınması gereken mesajlar:
1. Hz. Îsâ (as) ve annesi nimetlere gark olmuşlardır.
2. Hz. Îsâ (as) Rûhu’l-kudüs ile desteklenmiştir.
Rûhu’l-kudüs, Kur’ân-ı Kerîm’de üçü Hz. Îsâ (Bakara 2/87, 253; Mâide 5/110), biri Kur’ân (Nahl 16/102) ile ilgili olan dört âyette geçmekte, dördünde de Hz. Cebrâil kastedilmektedir.
3. Hz. Îsâ (as) bebekken konuşmuştur.
4. Hz. Îsâ (as) yetişkinken de konuşmuştur.
5. Hz. Îsâ (as) her ne zaman konuşmuşsa çok etkileyici konuşmuştur.
Alınması gereken mesajları berraklaştıralım:
1- Hz. Îsâ ve annesi her türlü tehlikeye karşı korunmuştur.
2- Hz. Îsâ’nın ve annesinin her türlü ihtiyaçları karşılanmıştır.
3- Hz. Îsâ zor bir görev olan peygamberliğe hazırlanmıştır.
4- Hz. Îsâ Rûhu’l-kudüs ile desteklenerek teyit edilmiştir.
5- Hz. Îsa ve Hz. Meryem mucizeler gösterseler de “beşer üstü” bir hayat yaşamamışlardır.
2- Hz. Îsâ’nın (as) Doğru Anlaşılması ve Bazı Önemli Kavramlar
Tarih boyunca Hz. Îsâ hakkında üç farklı tavır ortaya çıkmıştır:
1. Bir peygamber olarak var olmadığı
2. Bir peygamber olarak herkes için her şey olduğu
3. Bir peygamber olarak Allah’ın kulu ve Nebisi olduğu
Hz. Îsâ (as) için kullanılan üç ifade:
– Mesîh
– Kelimetullah
– Ruhulllah
Kur’ân-ı Kerîm’de “Mesîh” kelimesi 11 yerde geçmektedir:
– Âl-i İmrân 3/45
– Nisâ 4/157, 171, 172
– Mâide 5/17 (2 kez)
– Mâide 5/72 (2 kez)
– Mâide 5/75
– Tevbe 9/30, 31
“Mesîh” ne demektir?
Mesih (المسيح) kelimesi Arapçada: “Mesh” etmek kökünden gelir: Dokunmak, sıvazlamak, silmek anlamlarına gelir.
İslâm âlimleri iki temel anlam vermiştir:
1. Mübarek/arınmış kişi
– Günahlardan temizlenmiş, bereketli kılınmış.
2. Dokunduğunu iyileştiren
– Hz. Îsâ’nın Allah’ın izniyle hastaları iyileştirmesine işaret.
İslâm’da “Mesîh” lakabı Hz. Îsâ’ya “nebevî bir kimlik” olarak verilmiştir. Hıristiyanlara göre ise “ilahî bir kimlik” olarak verilmiştir.
Mesîh’in mücadele edeceği iki zümre vardır:
İlki: Dini menfaat aracı haline getirmiş İsrâiloğulları
İkincisi: İnsanları aldatan ve saptıran Deccâl ve onun taraftarları
Hadislerde iki Mesîh’tan bahsedilmektedir:
– Hz. Îsâ → Mesîhu’l-hüdâ (Hidâyet mesîhi)
– Deccâl → Mesîhu’d-dalâle (Sapıklık mesihi)
“Kelimetullah” ne demektir?
1. Âl-i İmrân sûresi, 39. Âyet
“Zekeriya mabedde durmuş namaz kılarken melekler ona şöyle seslendiler: ‘Allah sana, Allah’tan bir kelimeyi (Îsâ’yı) doğrulayıcı, efendi, nefsine hâkim ve salihlerden bir peygamber olarak Yahyâ’yı müjdeliyor.”
2. Âl-i İmrân sûresi, 45. âyet
“Melekler demişti ki: “Ey Meryem! Allah seni kendisinden bir kelime ile müjdeliyor. Adı Meryem oğlu Îsâ Mesîh’tir, dünyada da âhirette de itibarlı ve (Allah’a) yakın kılınanlardandır.”
3. Nisâ sûresi, 171. âyet
“…Meryem oğlu İsa Mesih, ancak Allah’ın elçisidir, Meryem’e ulaştırdığı kelimesidir ve O’ndan bir ruhtur…”
– Önemi: Bu ayette “kelime” ifadesi; “elçi” ve “ruh” kavramlarıyla birlikte verilerek, Hz. İsa’nın ilah değil, ilahi bir emirle var edilmiş bir kul olduğu kesinleştirilir.
Bu ifadenin anlamı şudur:
– Hz. Îsâ’nın babasız yaratılmasına işaret eder.
– Allah’ın “Ol!” emriyle (kün) meydana gelmiş bir mucize olduğunu gösterir.
– Onun ilâh değil, kul ve peygamber olduğunu vurgular.
“Ruhulullah” ne demektir?
“…Meryem oğlu Îsâ Mesîh, ancak Allah’ın elçisidir, Meryem’e ulaştırdığı kelimesidir ve O’ndan (katından) bir ruhtur.” (Nisâ 4/171)
“İffetini korumuş olan İmrân kızı Meryem’i de (örnek verdi). Biz, ona Ruhumuzdan üfledik.” (Tahrîm 66/12)
İslâm
– Ruh → yaratılmıştır
– Üfleme → mucize yaratılış
– Netice → kul ve peygamber
Hristiyanlık
– Ruh → ilâhî özle bağlantı
– Üfleme → tanrısal bedenleşme ( النفخة / Nefha )
– Netice→ ilâhî Mesih
3- Hz. Îsâ’nın (as) Tevhid ve Tebliğ Mücadelesi
Bütün peygamberler gibi Hz. Îsâ’da bir Tevhid ve Tebliğ mücadelesi vermiştir.
Hz. Îsâ’nın karşısında bulunan muhataplar:
1. Siyasi otorite
2. Dinî düzen
3. Aristokratlar
4. Avam halk
5. Sâdık müminler
Hz. Îsâ’nın karşısında dinî olarak üç zümre var: Ferîsiler, Sadûkiler, Ahbâr/Yazıcılar idi.
Hz. Îsâ onları “içi kirli, dışı boyalı kabirlere” benzeterek riyakârlıkla suçladı.
“Sen haklısın Îsâ ama Mabed güçlü; biz onlardan yardım alıyoruz.“
“Sen haklısın Îsâ ama Roma valisi çok güçlü, biz onları karşımıza alamayız.“
Hz. Îsâ insanlara neler anlattı? Kendinden önceki peygamberler neler anlattıysa o da aynısını anlattı. Neydi? Tevhid ve Adâlet
Tevhid: Allah’ın hakkı
Adâlet: Varlığın hakkı
“Sen niçin kardeşinin gözündeki çöpü görür de, kendi gözündeki merteği görmezlikten gelirsin? Ya da kendi gözünde mertek dururken kardeşine nasıl, ‘Bırak gözünden çöpü çıkarayım’ dersin?
Ey ikiyüzlü! Önce kendi gözünden merteği çıkar, o vakit kardeşinin gözünden çöpü çıkarmak için açık seçik görürsün.” (Matta, 7/1-5)
Haftaya inşallah Ramazan’dan önce son dersimizi yapacağız: İki konumuz var:
– Hz. Îsâ’nın (as) Kur’ân-ı Kerîm’de Aktarılan Hususiyet ve Özellikleri
– Zuhruf 43/57-65; 66-73 âyetler üzerinden Hz. Îsâ’nın mücadelesi
