Sîret-i Enbiyâ derslerimiz Hz. Meryem’in hayatı ile devam ediyor. Bu haftaki dersimizde Muhammed Emin Yıldırım hocamız, “Seçilen, Korunan ve Koruyan Bir Kadın: Hz. Meryem” serlevhasının altında Hz. Meryem’in nasıl seçildiğini, nasıl korunduğunu ve yine onun neleri nasıl koruduğunu âyetler ışığında anlattı. Bu ders vesilesi ile yine ne kadar Hz. Meryem hakkında bilgilerimizin eksik olduğunu fark etmiş olduk. Haftaya Hz. Meryem’in hamilelik ve doğum sürecini inşallah Meryem sûresi 16-34 âyetleri ekseninde anlamaya devam edeceğiz…
Dersten Cümleler
Receb-i Şerîf’in bu rahmet yüklü ikliminin estiği bir zamanda bizler de Hz. Meryem ile hayatlarımızı daha fazla anlamlandırma gayretindeyiz. Mevlâ bu gayretten hiçbirimizi geri koymasın.
Firavunlar azmışsa helâkları yakındır inşallah…
Şiddetli rüzgârlardan fazlaca etkilenmemek için Allah ile Kur’ân ile Peygamberler ile rahlelerimiz ile ve iman eden kardeşlerimiz ile irtibatlarımızı daha da güçlendirmeliyiz.
Meryem sûresi, Nübüvvetin 5. yılın ortalarında inmişti. Birkaç köle dışında Hıristiyanların olmadığı bir zemine Allah bu sûreyi göndererek onlara çok önemli mesajlar vermişti.
Sîret-i Enbiyâ, bizim sîretlerimizi/ahlâklarımızı güzelleştirmek için okunmalı, biz de bunun için okuyoruz…
Bugünkü dersimizin başlığı: “Seçilen, Korunan ve Koruyan Bir Kadın: Hz. Meryem”
Dört çember/daire ile Hz. Meryem’in nasıl seçildiğini anlamaya çalışmalıyız.
“Şüphesiz ki Allah; Âdem’i, Nûh’u, İbrâhîm ailesi ile İmrân ailesini seçip âlemlere üstün kıldı.” (Âl-i İmrân 3/33)
وَاِذْ قَالَتِ الْمَلٰٓئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰيكِ وَطَهَّرَكِ
“Hani melekler, “Ey Meryem! Allah, seni seçti. Seni tertemiz yaptı…” (Âl-i İmrân 3/42)
وَاصْطَفٰيكِ عَلٰى نِسَٓاءِ الْعَالَم۪ينَ
“Seni kadınlar âlemlerinin içerisinden onlara üstün kılarak seçti.” (Âl-i İmrân 3/42)
وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرٰنَ الَّت۪ٓي اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا ف۪يهِ مِنْ رُوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِه۪ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِت۪ينَ
“Allah, bir de iffetini sapasağlam koruyan ve bizim de kendisine ruhumuzdan üflediğimiz, Rabbinin kelimelerini ve kitaplarını doğrulayan İmrân kızı Meryem’i de (inananlara) örnek gösterdi. O itaat edenlerdendi.” (Tahrîm 66/12)
Hz. Meryem;
– Hem aile olarak;
– Hem bizzat kendisi olarak;
– Hem kadınlar âlemi içerisinden bir kadın olarak;
– Hem de bütün inananlara örnek olarak seçilmiştir.
On madde ile Hz. Meryem’in neyden nasıl korundu:
1. Annesi Hanne’nin adağı olarak korundu.
2. Adağın Allah (cc) tarafından kabul edilmesi ile korundu.
3. Mabede her türlü engellemeye rağmen alınması ile korundu.
4. Hz. Zekeriyyâ’nın kefaleti üstlenmesi ile her türlü tehlikeden korundu.
5. Mabedde Allah (cc) tarafından rızıklar bahşedilerek korundu.
6. Her türlü hain bakışların ve haset yüklü planların ona tesir etmesinden korundu.
7. Genç ve güzel bir kız olmasına rağmen ona bir beşerin elinin değmesinden korundu.
8. Dokuz ay karnında bebeğini taşımasına rağmen insanların bundan haberdar olmasından korundu.
9. Tek başına bebeğini doğurması ve o doğumun bütün zorluklarından korundu.
10. Îsâ bebeği kucağına alıp mabede gelmesine ve ondan sonraki bütün sıkıntılı süreçleri yaşamasına ve her türlü imtihana rağmen korundu.
Hz. Meryem neyi korudu?
– Adanmayı korudu ve o adayışına en küçük bir leke sürmedi.
– İffetini korudu ve her durumda bu iffetini muhafaza etti.
– İlmini korudu ve asla ilimde elde ettiği seviyeden dolayı haşyet duygusunu zedelemedi.
– Heyecanını korudu ve şartlar ne kadar zorlaşırsa zorlaşsın bunu devam ettirmenin yollarını buldu.
– Hakikati korudu ve en büyük hakikat olan Hz. Îsâ’yı kucağına alarak hiçbir kınayıcının kınamasından korkmadan o merhametsiz insanların karşısına çıktı.
Sahâbeyi istikamet üzere tutan en önemli vesilelerden birisi içlerin sürekli diri tuttukları cennet hasreti idi.
Hz. Meryem nasıl biri?
– İstisnaî bir çocuk
– İstisnaî bir genç kız
– İstisnaî bir kadın
– İstisnaî bir âlime
– İstisnaî bir Kur’ân şahsiyeti
Hz. Meryem’in Kur’ân’daki istisnaları ise sayılmayacak kadar çoktur. Biz 8 önemli hususu nazarlara verelim:
1- Kur’ân-ı Kerîm’in adını andığı tek kadındır.
2- Kur’ân-ı Kerîm’de ismi bir sûreye verilen kadındır.
3- Kur’ân-ı Kerîm’de 34 kez isim olarak, onlarca kez zamir olarak ve ayrıca farklı ifadelerle de anılan bir kadındır.
Kur’ân-ı Kerîm’de adı 12 sûrede geçen bir kadındır: Bakara, Âl-i İmrân, Nisâ, Mâide, Tevbe, Meryem, Mü’minûn, Ahzâb, Zuhruf, Hadîd, Sâf, Tahrîm
4- Kur’ân-ı Kerîm’de iki yerde hayatı kıssa olarak anlatılan bir kadındır.
Âl-i İmrân 3/33-36: Aile olarak seçilmesi, adanışı ve doğumu
Âl-i İmrân 3/37: Mabede kabul edilişi ve Zekeriyyâ (as) onu yetiştirmesi
Âl-i İmrân 3/42-48: Mabeddeki hayatı, hamile kalış süreci ve bunun zorlukları
Meryem 19/16-34: Hamile kalış süreci, doğumu ve sonrasında yaşananlar
5- Kur’ân-ı Kerîm’de Yahudilerin onun hakkındaki iftiralarına cevap verilen bir kadındır.
Özellikle Nisa sûresi 156 ve 157’de Yahudilerin lanete uğramalarının en önemli sebeplerinden birinin de Hz. Meryem’e attıkları iftiralar olduğu söylenir.
6- Kur’ân-ı Kerîm’de Hıristiyanların onun hakkındaki iftiralarına cevap verilen bir kadındır.
Hristiyanlıkta Hz. Meryem ile ilgili bazı isnatları:
– Tanrı’nın Annesi Olması
– Kutsallığı
– Bâkireliği
– Günahsız Doğması
– Semaya Çıkması
7- Kur’ân-ı Kerîm’de seçilmesi, âlemlere üstün kılınması ve insanlığa örnek olarak gösterilmesi çok net ifadelerle ortaya konan bir kadındır.
Bunu biraz önce gördük zaten…
8- Kur’ân-ı Kerîm’de hiçbir kadına nasip olmayacak derecede şahsiyetinin anahtar kavramları nazarlara verilen bir kadındır.
Hz. Meryem’in Şahsiyetinin 10 Anahtar Kavramı
1- Azadiye / Hürriyete eren (Âl-i İmrân 3/35)
2- Nebâtiye / Çiçek gibi yetiştirilen (Âl-i İmrân 3/37)
3- Istıfaiyye / Allah tarafından seçilen (Âl-i İmrân 3/42)
4- Tâhire / Tertemiz kılınan (Âl-i İmrân 3/42)
5- Kanîte / Gönülden bağlanan/ibadetlerini gönülden yapan (Âl-i İmrân 3/43)
6- Sıddıkıyye / Dosdoğru ve sadık olan (Mâide 5/75)
7- Nâime / Nimetlere gark olan (Mâide 5/110)
8- Zâkire / Anılmaya layık olan, anılacak olan (Meryem 19/16)
9- Rahîme / Merhametli olan ve çok merhametli bir evlada anne olan (Meryem 19/21)
10- Afîfe / İffet abidesi olan (Enbiyâ 21/91)
Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Meryem
ع۪يسَى ابْنَ مَرْيَمَ / Meryem oğlu Îsâ/Mesih
– Bakara 2/87, 253
– Âl-i İmrân 3/45
– Nisâ 4/157, 171
– Mâide 5/17 (2 kez Meryem oğlu Mesih), 46, 72, 75, 78, 110, 112, 114, 116
– Tevbe 9/31
– Meryem 19/34
– Ahzâb 33/7
– Hadîd 57/27
– Saff 61/6, 14
ابْنَ مَرْيَمَ/ Meryem oğlu
– Mü’minûn 23/50
“Meryem oğlu Îsâ’yı ve annesini büyük bir mucize kıldık ve her ikisini de oturmaya elverişli, akarsulu yüksek bir yere yerleştirdik.”
– Zuhruf 43/57
مَرْيَمَ/ Meryem
– Âl-i İmrân 3/36, 44
– Nisâ 4/156, 171
– Meryem 19/16
يَا مَرْيَمُ /Ey Meryem
– Âl-i İmrân 3/37
– Âl-i İmrân 3/42, 43, 45
– Meryem 19/27
Çok istisnai bir ifade var:
يَٓا اُخْتَ هٰرُونَ / Ey Hârûn’un kız kardeşi
– Meryem 19/28
مَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرٰنَ / İmrân kızı Meryem
– Tahrîm 66/12
وَالَّت۪ٓي اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا / İffetini korumuş olan kadın
– Enbiyâ 21/91
فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَاَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًاۙ وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاۜ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَۙ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًاۚ قَالَ يَا مَرْيَمُ اَنّٰى لَكِ هٰذَاۜ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَٓاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
“Rabbi onu en güzel bir kabulle karşıladı/kabul etti. Onu narin bir bitki gibi yetiştirdi; onu Zekeriyyâ’nın himayesine bıraktı. Zekeriyyâ mabedde onun yanına her girişinde, yanında bir yiyecek bulurdu. “Ey Meryem! Bu sana nereden geldi?” diye sordu. O da: “Bu, Allah’ın katındandır!” cevabını vermişti. Doğrusu Allah dilediğini hesapsız rızıklandırır.” (Âl-i İmrân 3/37)
وَاِذْ قَالَتِ الْمَلٰٓئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰيكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفٰيكِ عَلٰى نِسَٓاءِ الْعَالَم۪ينَ
“Hani melekler, “Ey Meryem! Allah, seni seçti. Seni tertemiz yaptı ve seni kadınların âlemlerinin içerisinden onlara üstün kılarak seçti.” (Âl-i İmrân 3/42)
يَا مَرْيَمُ اقْنُت۪ي لِرَبِّكِ وَاسْجُد۪ي وَارْكَع۪ي مَعَ الرَّاكِع۪ينَ
“Ey Meryem! Rabbine ibadet et; secdeye kapan, (O’nun huzurunda) eğilenlerle beraber sen de eğil.” (Âl-i İmrân 3/43)
ذٰلِكَ مِنْ اَنْبَٓاءِ الْغَيْبِ نُوح۪يهِ اِلَيْكَۜ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يُلْقُونَ اَقْلَامَهُمْ اَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَۖ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يَخْتَصِمُونَ
“(Resûl’üm!) Bunlar, bizim sana vahiy yoluyla bildirmekte olduğumuz gayb haberlerindendir. İçlerinden hangisi Meryem’i himayesine alacak diye kur’a çekmek üzere kalemlerini atarlarken sen onların yanında değildin; onlar (bu yüzden) çekişirken de yanlarında değildin.” (Âl-i İmrân 3/44)
اِذْ قَالَتِ الْمَلٰٓئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُۗ اِسْمُهُ الْمَس۪يحُ ع۪يسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَج۪يهًا فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّب۪ينَۙ
“Hani melekler şöyle demişti: “Ey Meryem! Allah, seni kendi tarafından bir kelime ile müjdeliyor ki, adı Meryem oğlu Îsâ Mesih’tir. Dünyada da, ahirette de itibarlı ve Allah’a çok yakın olanlardandır.” (Âl-i İmrân 3/45)
وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَمِنَ الصَّالِح۪ينَ
“O, sâlihlerden olarak beşikte iken ve yetişkinlik halinde insanlara (peygamber sözleri ile) konuşacak.” (Âl-i İmrân 3/46)
قَالَتْ رَبِّ اَنّٰى يَكُونُ ل۪ي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْن۪ي بَشَرٌۜ قَالَ كَذٰلِكِ اللّٰهُ يَخْلُقُ مَا يَشَٓاءُۜ اِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
“(Meryem) Dedi ki: “Rabbim! Bana bir erkek eli değmediği halde nasıl çocuğum olur?” Allah buyurdu: “İşte böyle! Allah dilediğini yaratır, bir işin olmasını istedi mi ona sadece ‘ol!’ der, o da oluverir.” (Âl-i İmrân 3/47)
وَيُعَلِّمُهُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰيةَ وَالْاِنْج۪يلَۚ
“Ve Allah ona kitabı, hikmeti, Tevrat ve İncil’i öğretecek.” (Âl-i İmrân 3/48)
Ödevimiz: Meryem 19/16-34 âyetleri
İki önemli nokta:
Birincisi: Hz. Zekeriyyâ işaret isteyip Hz. Meryem’in işaret istememesi…
İkincisi: Seçimin en önemli sebebi: Hz. Meryem’e verilen büyük şeref…
