Kur’an, Efendimiz’in (sav) ahlakının “muhteşem bir ahlak” olduğunu beyan etmektedir. Kalem sûresinde geçen istisnai bir ifade ile ilahi kelam, içerisinde adı anılan tüm peygamberlerden sadece Efendimiz (sav) için böyle bir nitelendirme kullanması, üzerinde durulmaya değer bir konudur.
Efendimiz’in (sav) kendisinin muhteşem bir ahlaka sahip olmasının yanında, gönderiliş gayesinin de, böyle bir ahlakın inşa edilmesi olduğunu beyan etmekte; “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” demektedir.
Gönderiliş amacı güzel ahlakı inşa etmek olan Efendimiz (sav), özelde 23 yıllık Nübüvvet hayatında, genel de ise tüm hayatında böyle bir gayret içerisinde olduğunu, siyeri az çok okuyan herkesin büyük bir vefa duygusu ile itiraf edeceği bir konudur.
Efendimiz (sav) hayatının tamamında, ahlakın bir alanında değil; başta ferdi/bireysel ahlak olmak üzere, aile, sosyal, devlet ve din ahlakının tüm alanlarında insanlığa model olabilecek bir hayat ortaya koymuş, çağlar üstü bir mesaj ile son güne kadar da bu alanların hepsinde en ideal kametin/duruşun ne olduğunu göstermiştir.
Bu noktada o kadar çok şey söylenebilir ki, ama gelin isterseniz daha fazla sözü uzatmadan siyerin bazı önemli tablolarını bu gözle okumaya ve siyerin mesajı içerisindeki ahlak eğitiminin nasıl olduğunu tespit etmeye çalışalım.
Hılfu’l-Fudûl: Zalime karşı, mazlumdan yana olma ahlakı
Busrâ ve Şam ziyaretleri: Ticaret ve iş ahlakı
Hz. Hatice ile olan evlilik: Aile, eş ve baba ahlakı
Kâbe’de ki hakemlik: Hüküm verme ve meselelere yaklaşım ahlakı
Hira: Varlık sancısı ve arayış ahlakı
Darü’l-Erkam: Eğitim ve öğretim ahlakı
Şib-i Ebi Talib: Yokluk ve fakirlik ahlakı
Taif: Davet ve tebliğ ahlakı
İsra ve Miraç: Mükâfat ve yücelme ahlakı
Akabe: Biat ve sadakat ahlakı
Sevr: Tedbir ve tevekkül ahlakı
Hicret: Yol ve yolculuk ahlakı
Medine: Devlet ve iktidar ahlakı
Muâhât: Kardeşlik ve paylaşım ahlakı
Kıble: Mekân ve yön ahlakı
Suffa Mektebi: İlim ve ihtisas ahlakı
Bedir: Galibiyet ve zafer ahlakı
Uhud: Mağlubiyet ve yenilgi ahlakı
Beni Kaynuka: Mukaddesata saygı ve bunları korumanın ahlakı
Beni Nadir: İhanet ve sadakatsizliğe karşı sergilenecek mümin ahlakı
İfk Hadisesi: İftira ve asılsız haberlere karşı olması gereken Müslüman ahlakı
Hendek: Sabır ve direniş ahlakı
Beni Kureyza: Muhalefet ve ihtilaf ahlakı
Hudeybiye: Barış ve antlaşmaya sadakat ahlakı
Kaza Umresi: Tevazu ve izzet ahlakı
Hayber: Savaş ve mücadele ahlakı
Mute: Emir sahiplerine itaat ve teslimiyet ahlakı
Mekke Fethi: Fetih ve kuvvet ahlakı
Huneyn: Güç ve sayı ahlakı
Evtas ve Taif: Mal ve ganimet ahlakı
Tebuk: İnfak ve zorluk ahlakı
Veda Haccı: Hac ve hüzün ahlakı
Vefat: Ölüm ve ayrılık ahlakı
İşte siyerin her tablosu, bu muhteşem hayatın sahibi olan Efendimiz (sav) tarafından, bu şekilde ahlakın hep farklı bir alanın adeta inşası için vesile olarak kullanılmıştır.
Muhammed Emin YILDIRIM
